Praca zdalna dla rodziców dzieci do lat 4

Od kwietnia 2023 roku w Kodeksie pracy obowiązują przepisy, które ułatwiają życie rodzicom małych dzieci. Nowelizacja prawa pracy wprowadziła możliwość wykonywania pracy zdalnej na preferencyjnych zasadach dla rodziców dzieci do 4 roku życia. To rozwiązanie pozwala łączyć obowiązki zawodowe z rodzicielstwem. Daje rodzinom więcej elastyczności oraz poczucie bezpieczeństwa. Praca zdalna dla rodziców jest prawnie chronionym uprawnieniem. Pracodawca nie może go bezpodstawnie ograniczać. Sprawdź, jakie masz prawa, jak złożyć wniosek o home office i kiedy pracodawca może odmówić.

Praca zdalna dla rodziców dzieci do lat 4 – co mówią przepisy?

Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 7 kwietnia 2023 roku, rodzic dziecka do ukończenia 4. roku życia może złożyć wniosek o wykonywanie pracy zdalnej. Pracodawca co do zasady nie może odmówić udzielenia zgody na taki tryb pracy. Prawo to dotyczy zarówno matek, jak i ojców, bez względu na to, czy korzystają z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, czy już wrócili do pracy. Wniosek można złożyć w dowolnym momencie trwania zatrudnienia. Jego złożenie chroni pracownika przed zwolnieniem.

Kiedy pracodawca może odmówić pracy zdalnej?

Odmowa pracy zdalnej dla rodzica dziecka do lat 4 jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach. Wszystko zależy od tego, czy charakter pracy i organizacja firmy na to pozwalają, np.: 

• pracownik obsługuje klientów bezpośrednio,
• wykonuje zadania wymagające obecności w zakładzie (np. produkcja, praca w magazynie),
• w firmie brakuje odpowiednich warunków technicznych do zapewnienia zdalnego dostępu.

Odmowa musi być uzasadniona na piśmie i nie może wynikać z niechęci do rodzica.

Jak złożyć wniosek o pracę zdalną krok po kroku?

Co powinien zawierać wniosek o pracę zdalną? Wniosek o pracę zdalną dla rodzica dziecka do 4 lat nie ma urzędowego wzoru. Powinien zawierać kilka elementów:

• dane pracownika i pracodawcy,
• wskazanie podstawy prawnej,
• uzasadnienie, np. opieka nad dzieckiem do 4 lat,
• proponowany wymiar pracy zdalnej (całkowity lub hybrydowy),
• datę rozpoczęcia pracy zdalnej,
• podpis pracownika.

Wniosek można złożyćpapierowo lub elektronicznie.

Pracodawca ma obowiązek rozpatrzyć wniosek w rozsądnym terminie. Najczęściej przyjmuje się do 7 dni roboczych. W przypadku odmowy musi przedstawić uzasadnienie.

Elastyczne formy pracy dla rodziców dzieci do 4 i 8 lat

Dla rodziców dzieci do 4 lat praca zdalna jest najbardziej uprzywilejowaną formą elastycznego zatrudnienia. Po ukończeniu przez dziecko 4 lat nadal istnieją rozwiązania, które pomagają łączyć opiekę i pracę, ale na innych zasadach.

Rodzice dzieci do 8 lat mogą wnioskować o:

• ruchomy czas pracy,
• indywidualny rozkład godzin,
• pracę weekendową,
• skrócony tydzień pracy.

Te rozwiązania nie są obowiązkowe dla pracodawcy, ale można je negocjować indywidualnie. Oboje rodziców mogą korzystać z pracy zdalnej jednocześnie, jeśli oboje spełniają warunki. W praktyce oznacza to, że mama i tata mogą dzielić się opieką nad dzieckiem oraz obowiązkami zawodowymi w elastyczny sposób.

Jak efektywnie pracować z domu z małym dzieckiem? – Dowiedz się, jak ja to robię

Praca z domu z małym dzieckiem jest wyzwaniem. Nie każdy sobie z tym radzi. Potrzebna jest doskonała organizacja i dyscyplina. W pracy zdalnej towarzyszą różne emocje. To normalne, że czasem poczujesz frustrację czy bezradność. Dziecko ma swoje prawa. Nie zawsze uda mi się zrobić to, co sobie zaplanuję. Czasem wykonuję zadania wolniej niż bym chciała. Nauczyłam się, że to jest ok. Pozwalam sobie na przeżywanie emocji. Rozmawiam o tym z mężem. Czasami jest naprawdę trudno. Mimo to z perspektywy czasu widzę efekty.

Praca zdalna z małym dzieckiem wymaga planowania. Jeśli to możliwe, stwórz kącik do pracy. Ja mam w domu własne biuro, ale ze względów bezpieczeństwa w nim nie pracuję. Przeniosłam się do pokoju średniego syna. Stoi w nim biurko, przy którym pracuję. Prawie cały czas w pracy towarzyszy mi mój syn. Mieszkam z teściami, więc prawie codziennie, ok. 9:30 – 10:00, moja pociecha idzie na spacer z dziadkiem. Mam wtedy ok. 30 -45 minut na pracę głęboką. To niewiele, ale zawsze coś. Na spotkaniach online towarzyszy mi moja pociecha. To dla niej frajda. Nie przeszkadza w rozmowach.

Jak pracować z domu? Pozwól dziecku zająć się sobą. Nie przeszkadzaj mu. Zaufaj. Na przykładzie moich dzieci widzę, że potrafią się sobą zająć. Pracuję zdalnie od wielu lat. Gdy moje dzieci stawały się bardziej mobilne, nie spały już przez cały dzień, rozkładałam im zabawki na dywanie. Dawałam im przestrzeń, by same się bawiły. Interweniowałam wtedy, kiedy było trzeba. Dbałam o ich potrzeby. Tak jest nadal. Pracę zaczynam między 7:00 a 8:00. Najpóźniej kończę o 14:00. Nie pracuję wieczorami ani w weekendy.

Co zrobić, gdy pracodawca odmawia pracy zdalnej?

Jeśli pracodawca odmawia przyznania pracy zdalnej, powinien to uzasadnić na piśmie. Odmowa bez uzasadnienia jest niezgodna z prawem. Poproś o pisemne uzasadnienie odmowy, zaproponuj formę pośrednią – np. pracę hybrydową. W razie wątpliwości skontaktuj się z Państwową Inspekcją Pracy (PIP), która może zweryfikować zasadność odmowy. Złożenie wniosku o pracę zdalną nie może być przyczyną zwolnienia. Chroni Cię Kodeks pracy.

Podsumowanie: Praca zdalna dla rodziców dzieci do lat 4

Praca zdalna dla rodziców dzieci do lat 4 to jedno z najważniejszych uprawnień, które realnie wspiera polskie rodziny. Daje możliwość pracy w domowych warunkach, bez konieczności rezygnacji z rozwoju zawodowego. To rozwiązanie buduje równowagę między życiem prywatnym a zawodowym i pomaga rodzicom działać w zgodzie z własnym rytmem oraz potrzebami dziecka. Skorzystaj z tej opcji, jeśli czujesz, że jej potrzebujesz.

FAQ — Praca zdalna dla rodziców dzieci do lat 4

Przeczytaj też:

Siła mam w biznesie. Jak rodzicielstwo kształtuje liderki, przedsiębiorczynie i pracownice?

Jak połączyć pracę z opieką nad dzieckiem?

Czy macierzyństwo to praca?

Czy można być na macierzyńskim i pracować?

Jak łączyć macierzyństwo z pracą na własnych zasadach?

Kiedy mama pracuje z domu – blaski i cienie freelancingu z dziećmi w tle