Właśnie dowiedziałaś się, że spodziewasz się dziecka? Gratulacje! W Twojej głowie pewnie pojawił się natłok myśli. Niektóre mogą być ze sobą sprzeczne. To normalne. Ja też tak miałam. Ciąża to niezwykły czas pełen zmian, oczekiwania i karuzela emocji. Dla wielu przyszłych mam to także czas niepewności i wielu pytań. Kalendarz ciąży tydzień po tygodniu to praktyczne narzędzie, które pomaga śledzić rozwój dziecka, zmiany w ciele mamy oraz zaplanować badania i konsultacje. W tym artykule przeprowadzę Cię przez każdy etap ciąży. Podpowiem, co się dzieje w poszczególnych tygodniach oraz na co warto zwrócić uwagę.
Pierwszy trymestr – kalendarz ciąży
Pierwszy trymestr obejmuje 1. do 13. tydzień ciąży. To czas intensywnego rozwoju zarodka i formowania się podstawowych struktur ciała dziecka. Co się dzieje tydzień po tygodniu? Oto krótka charakterystyka rozwoju ciąży.
- Tydzień 1–2 – technicznie to jeszcze czas przed zapłodnieniem. Ciążę liczymy od pierwszego dnia ostatniej miesiączki.
- Tydzień 3–4 – następuje zapłodnienie, zarodek zagnieżdża się w macicy.
- Tydzień 5–6 – pojawia się tzw. pęcherzyk ciążowy, serce dziecka zaczyna bić.
- Tydzień 7–8 – kształtują się narządy wewnętrzne i kończyny.
- Tydzień 9–13 – zarodek przekształca się w płód, rozwijają się rysy twarzy i zawiązki narządów płciowych.
Jakie objawy towarzyszą w pierwszych tygodniach ciąży? Mogą Ci doskwierać mdłości, zmęczenie, wrażliwość piersi oraz wahania nastroju. W pierwszym trymestrze udaj się do ginekologa, by potwierdzić ciążę. Lekarz zleci Ci badania krwi (morfologię, grupę krwi, TSH i poziom β-hCG). Lekarz wykona też badanie usg oraz wystawi skierowanie na badania prenatalne.
Kalkulator ciąży – jak wyliczyć termin porodu?
Termin porodu wyliczamy najczęściej według metody Naegelego:
Pierwszy dzień ostatniej miesiączki + 7 dni – 3 miesiące + 1 rok.
Przykład: jeśli ostatnia miesiączka rozpoczęła się 1 marca, termin porodu to 8 grudnia.
Dla większej precyzji wykorzystuje się również:
- kalkulatory online,
- USG wczesnej ciąży (do 12. tygodnia) – najdokładniejsze oszacowanie wieku płodu.
Kalkulator ciąży
Wpisz datę pierwszego dnia ostatniej miesiączki (OM) i (opcjonalnie) długość cyklu. Algorytm uwzględnia cykle inne niż 28 dni.
Zdarzają się sporadyczne przypadki, że lekarz się pomyli w swoich obliczeniach. Sama tego doświadczyłam w jednej z ciąż. Błędna data terminu porodu w karcie ciążowej sprawiła mi sporo problemów zawodowych. Musiałam przerwać wcześniej pracę.
Który to trymestr ciąży?
Zastanawiasz się, który to trymestr ciąży? I trymestr obejmuje 1.–13. tydzień ciąży. II trymestr trwa od 14. do końca 27. tygodnia. Trzeci trymestr obejmuje 28.-40 tydzień ciąży. Każdy trymestr ma swoją specyfikę i inne wyzwania. Kalendarz ciąży pokazuje, na którym jesteś etapie i czego możesz się spodziewać.
Kalendarz ciąży miesiąc po miesiącu
Dla uproszczenia, ciążę dzieli się na 9 miesięcy kalendarzowych:
- miesiąc – 1.–4. tydzień
- miesiąc – 5.–8. tydzień
- miesiąc – 9.–13. tydzień
- miesiąc – 14.–17. tydzień
- miesiąc – 18.–22. tydzień
- miesiąc – 23.–27. tydzień
- miesiąc – 28.–31. tydzień
- miesiąc – 32.–35. tydzień
- miesiąc – 36.–40. tydzień
Drugi trymestr – tydzień po tygodniu
Drugi trymestr to czas większej stabilizacji i lepszego samopoczucia:
- tydzień 14–16 – poczujesz pierwsze ruchy płodu, są odczuwalne zwłaszcza u wieloródek,
- tydzień 17–20 – wykonaj badanie połówkowe (USG), żeby ocenić anatomię dziecka,
- tydzień 21–24 – dziecko zaczyna słyszeć i reagować na bodźce,
- tydzień 25–27 – intensywny rozwój układu nerwowego i oddechowego.
To dobry moment na zakup wyprawki i planowanie urlopu macierzyńskiego.
Trzeci trymestr – co się dzieje w poszczególnych tygodniach ciąży?
Trzeci trymestr to fizyczne i emocjonalne przygotowanie do porodu. Tydzień 28–32 to przyrost masy ciała dziecka, możliwe są skurcze Braxtona-Hicksa. Między 33 a 36 tygodniu ciąży, dziecko ustawia się do porodu, główka może obniżyć się do miednicy. Od 37. tygodnia ciążaciąża jest donoszona. Może rozpocząć się poród. W tym czasie wykonuje się także badania KTG i ocenę szyjki macicy.
Nie ignoruj poniższych objawów. Pilnej konsultacji lekarskiej wymaga:
- krwawienie z dróg rodnych,
- nagły ból brzucha lub głowy,
- utrata płynu owodniowego,
- brak ruchów dziecka przez ponad 12 godzin,
- wysokie ciśnienie, obrzęki, zaburzenia widzenia (mogą wskazywać na stan przedrzucawkowy). Stan przedrzucawkowy może zakończyć się cesarskim cięciem.
USG – czy zawsze mówi prawdę?
USG to bardzo cenne narzędzie diagnostyczne, ale nie jest nieomylne. Obrazowanie zależy od jakości sprzętu, doświadczenia lekarza i położenia dziecka.
Może zdarzyć się, że:
- płeć dziecka zostanie źle odczytana,
- waga szacowana będzie odbiegać od rzeczywistości o ±10–15% – u mnie w ostatniej ciąży, gdy przyszłam do szpitala pomylono się o 600 gram,
- niektóre wady rozwojowe są niewidoczne do późnego etapu ciąży.
Z tego powodu ważne systematyczne wizyty kontrolne i zaufanie do specjalisty prowadzącego ciążę.
Ciąża tydzień po tygodniu – co się dzieje?
1–4 tydzień ciąży
- 1–2 tydzień – ciąża jeszcze się nie zaczęła! Liczenie rozpoczyna się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Organizm przygotowuje się do owulacji.
- 3 tydzień – dochodzi do zapłodnienia. Powstaje zygota, która zaczyna się dzielić.
- 4 tydzień – zarodek zagnieżdża się w macicy. Może pojawić się plamienie implantacyjne. Test ciążowy może już wykryć ciążę (β-hCG).
5–8 tydzień
- 5 tydzień – rozwija się łożysko, zaczyna bić serce zarodka (widoczne w USG transwaginalnym).
- 6 tydzień – kształtują się zawiązki mózgu i rdzenia kręgowego. Częste są nudności, senność i tkliwość piersi.
- 7 tydzień – zarodek ma już głowę, ogonek i zaczątki kończyn. Serce bije 150–170 razy na minutę.
- 8 tydzień – powstają zaczątki narządów wewnętrznych, układ trawienny i płciowy. Pojawia się szyjka i twarz.
9–13 tydzień
- 9 tydzień – rozwija się mózg, pojawia się pierwszy odruch ssania.
- 10 tydzień – koniec okresu zarodkowego – od teraz to już płód! Widoczne są palce u rąk i nóg.
- 11 tydzień – płód porusza się, ale jeszcze tego nie czujesz. Wydłuża się szyja.
- 12 tydzień – rozwój narządów płciowych. Możliwe pierwsze USG przez brzuch.
- 13 tydzień – ryzyko poronienia znacznie spada. U wielu kobiet poprawia się samopoczucie.
14–17 tydzień
- 14 tydzień – kończy się I trymestr. Dziecko zaczyna mimikę twarzy, ssie kciuk.
- 15 tydzień – rozwija się słuch, można usłyszeć bicie serca płodu przez detektor.
- 16 tydzień – mogą pojawić się pierwsze ruchy płodu (częściej u wieloródek).
- 17 tydzień – pojawia się tkanka tłuszczowa. Wzmacniają się mięśnie.
18–22 tydzień
- 18 tydzień – dziecko słyszy dźwięki z zewnątrz, czuje dotyk. Widać płeć.
- 19 tydzień – rozwój układu pokarmowego. Skóra pokrywa się mazią płodową.
- 20 tydzień – połówkowe USG: ocena serca, nerek, kręgosłupa, kończyn.
- 21 tydzień – dziecko dużo się rusza. Tworzą się brodawki smakowe.
- 22 tydzień – dziecko zaczyna mieć rytm snu i czuwania.
23–27 tydzień
- 23 tydzień – dziecko waży około 500 g. Cienka, przezroczysta skóra.
- 24 tydzień – granica przeżywalności (w warunkach intensywnej terapii).
- 25 tydzień – zaczyna się rozwój płuc. Częstsze skurcze przepowiadające.
- 26 tydzień – dziecko reaguje na światło, odczuwa emocje mamy.
- 27 tydzień – zakończenie II trymestru. Maluch rozpoznaje Twój głos.
28–32 tydzień
- 28 tydzień – intensywny rozwój mózgu. Otwierają się oczy.
- 29 tydzień – dziecko ćwiczy oddychanie, połyka wody płodowe.
- 30 tydzień – gromadzi się tkanka tłuszczowa. Maluch przybiera na wadze.
- 31 tydzień – skóra staje się mniej przezroczysta, bardziej różowa.
- 32 tydzień – dziecko waży ponad 1,7 kg. Ruchy są wyraźne i silne.
33–36 tydzień
- 33 tydzień – dziecko zajmuje już prawie całą macicę. Może pojawić się zadyszka.
- 34 tydzień – układ nerwowy dojrzewa. Zmniejsza się ilość wód płodowych.
- 35 tydzień – dziecko obraca się głową w dół. Skurcze Braxtona-Hicksa nasilają się.
- 36 tydzień – dojrzewają płuca. Maluch zyskuje odporność dzięki przeciwciałom mamy.
37–40 tydzień
- 37 tydzień – ciąża jest donoszona. Można spodziewać się porodu w każdej chwili.
- 38 tydzień – paznokcie, włosy, rzęsy są w pełni rozwinięte. Główka może się obniżyć.
- 39 tydzień – dziecko waży 3–3,5 kg. Ruchy są rzadsze, ale silne.
- 40 tydzień – to teoretyczny termin porodu, ale tylko 5% dzieci rodzi się dokładnie w tym dniu.
Kalendarz ciąży: tydzień po tygodniu – Podsumowanie
Kalendarz ciąży to coś więcej niż zestaw dat. To mapa podróży do macierzyństwa. Pomagająca świadomie przeżyć każdy etap ciąży. Dzięki niemu możesz:
- lepiej zrozumieć zmiany zachodzące w Twoim ciele,
- zaplanować badania i przygotowania do porodu,
- śledzić rozwój swojego dziecka i reagować na sygnały z ciała.
Coraz więcej przyszłych mam korzysta z aplikacji mobilnych do śledzenia ciąży. To wygodna forma kalendarza ciąży. Przypomina o badaniach, poradami tygodniowymi i możliwością tworzenia dziennika ciąży.
Czy kalendarz ciąży działa tak samo przy nieregularnych cyklach?
Nie do końca, w takich przypadkach zalecane jest potwierdzenie wieku ciąży przez USG.
Kiedy powinnam poczuć pierwsze ruchy dziecka?
Zazwyczaj między 18. a 22. tygodniem, wcześniej u kobiet, które już rodziły.
Czy termin porodu z USG może się zmieniać?
Tak, zwłaszcza w I trymestrze – późniejsze zmiany to często tylko korekta wzrostu płodu.
Czy można nie mieć objawów ciąży i być w ciąży?
Tak, zwłaszcza na początku. Nie każda kobieta odczuwa typowe symptomy.
Ile przytyję w ciąży?
Średnio 11–16 kg, ale zależy to od wagi wyjściowej, diety, aktywności i liczby dzieci.
Czy mogę latać samolotem w ciąży?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo, latanie jest zazwyczaj bezpieczne do około 36. tygodnia. Skonsultuj się wcześniej ze swoim lekarzem prowadzącym – szczególnie jeśli masz ciążę wysokiego ryzyka lub planujesz dłuższą podróż. Pamiętaj o częstym poruszaniu nogami w trakcie lotu i odpowiednim nawodnieniu.
Grafika: pixabay.com
Przeczytaj:
Cesarskie cięcie czy poród naturalny? Porównujemy plusy i minusy
Ból głowy w ciąży – Sprawdzone sposoby na ból głowy
