Planowanie ciąży – jakie badania warto wykonać?

TL;DR – planowanie ciąży

• Planowanie ciąży i wykonanie odpowiednich badań pozwala świadomie zadbać o zdrowie przyszłej mamy i dziecka.
• Według zaleceń lekarzy już kilka podstawowych badań może wykryć nawet kilkanaście najczęstszych problemów zdrowotnych wpływających na przebieg ciąży.
• Ten artykuł jest dla kobiet i par, które chcą przygotować się do ciąży w sposób spokojny, odpowiedzialny i bez zbędnej paniki.
• Po wdrożeniu tych wskazówek zwiększasz szanse na zdrową ciążę i zmniejszasz ryzyko powikłań.
• Aktualizacja: 22.01.2026

Marzysz o tym, by zostać mamą? Odpowiednio się do tego przygotuj! Wykonaj badania kontrolne. Zadbaj o siebie zanim rozpoczniesz starania o dziecko. Podpowiadamy, jakie badania powinnaś zrobić?

Czy planowanie ciąży i badania są ważne?

Organizm kobiety w czasie ciąży przechodzi ogromne zmiany. Jeśli już na starcie występują niedobory, zaburzenia hormonalne lub nieleczone infekcje, ryzyko powikłań znacząco wzrasta. Wczesna diagnostyka pozwala uniknąć wielu problemów, które w ciąży są trudniejsze do leczenia.

Planowanie ciąży to także moment, w którym można świadomie zmienić styl życia, uzupełnić niedobory i przygotować organizm na zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Badania dają konkretne dane, na których można oprzeć dalsze decyzje.

Planowanie ciąży – dobry czas na zmiana nawyków

Wiele lekarzy radzi, żeby zmienić złe nawyki na dobre przed zajściem w ciążę. Dzięki temu Twój organizm lepiej przygotuje się do tego, by pod Twoim sercem zabiło serce małego człowieka. Ogranicz spożywanie wysoko przetworzonej żywności, zadbaj o regularną aktywność fizyczną i odpowiednią ilość snu. Dostarczaj organizmowi kwas foliowy. Kiedy zacząć? Już dziś. Nie odkładaj tego na jutro.

Jakie badania powinnaś wykonać przed planowaniem ciąży?

Oto lista zalecanych badań dla kobiet, które planują ciążę:

• pomiar ciśnienia tętniczego,
• EKG,
• morfologia,
• poziom glukozy,
• badanie grupy krwi,
• poziom hormonów tarczycy,
• test na obecność wirusów,
• cytologia,
• badanie czystości pochwy,
• USG transwaginalne.
  Umów się na wizytę do ginekologa oraz do lekarza pierwszego kontaktu. Powiedz im, że planujesz ciążę i chcesz się do niej odpowiednio przygotować.

Badania przed ciążą – zestawienie

Badanie	Co ocenia	Dlaczego jest ważne
Morfologia krwi	ogólny stan zdrowia	wykrywa anemię i infekcje
TSH	pracę tarczycy	wpływa na płodność i rozwój płodu
Glukoza	metabolizm cukru	zmniejsza ryzyko cukrzycy
Badania infekcyjne	odporność i zakażenia	chronią płód
Cytologia	szyjkę macicy	ocena stanu ginekologicznego

Planowanie ciąży – dlaczego badania są one ważne? 

Nadciśnienie w stanie błogosławionym jest niebezpieczne dla matki oraz dziecka. Jeżeli podejrzewasz, że masz nadciśnienie, z pomocą przychodzą badania laboratoryjne. Z ich pomocą lekarz potwierdzi lub wykluczy chorobę.

Problemy kardiologiczne wykrywa się za pomocą badania EKG. Pomiar trwa krótko. Jest bardzo dokładny. Problemy z sercem to spore zagrożenie dla kobiety, która planuje ciążę. Ta wiedza przydaje się przed poczęciem dziecka. Lekarz ginekolog na pewno zapyta Cię o wady serca i choroby, które występują u Ciebie, partnera oraz w rodzinie.

Morfologia pozwala wykryć groźne choroby, takie jak na przykład niedobór żelaza, który powoduje niedokrwistość. Samo badanie poziomu żelaza to za mało. Przyda się też badanie poziomu ferrytyny, by zobaczyć jakie są zapasy tego pierwiastka w Twoim organizmie. W trakcie ciąży zapotrzebowanie na żelazo jest dwukrotnie wyższe. Masz problem z jego poziomem? Lekarz zaleci Ci suplementację dopasowaną do Twoich potrzeb. Morfologia wykryje też problemy z krzepliwością krwi oraz stany zapalne w organizmie.

Wykonaj badanie stężenia glukozy we krwi. Wyniki pomagają wykryć cukrzycę. Ta choroba przez długi czas nie daje żadnych objawów. Wahania stężenia cukru są bardzo groźne dla płodu. Z tego powodu poziom glukozy mierzy się kilka razy w ciąży. Wykonuje się też krzywą cukrową.

Poziom glukozy we krwi żylnej na czczo

Poziom glukozy	Interpretacja
Od 70 do 99 mg/dL (od 3,9 do 5,5 mmol/L)	Prawidłowy poziom glukozy
Od 100 do 125 mg/dL (od 5,6 do 6,9 mmol/L)	Nieprawidłowy poziom glukozy na czczo (stan przedcukrzycowy)
Co najmniej 126 mg/dL (7,0 mmol/L) w co najmniej dwóch pomiarach	Cukrzyca

Ryzyko konfliktu serologicznego ocenia się za pomocą badania grupy krwi i czynnika Rh. Wykonuje je kobieta i jej partner. Kiedy u kobiety czynnik Rh to Rh-, natomiast u partnera Rh+, a dziecko przejmie grupę krwi ojca, dojdzie do konfliktu. System immunologiczny matki zaatakuje wtedy komórki dziecka. U mnie ten problem występuje. Mam konflikt serologiczny z moim mężem. Z tego powodu w ciąży i po porodzie otrzymywałam szczepionkę.

Przyczyną niepłodności lub poronienia często jest niewykryta niedoczynność tarczycy. Zadbaj o badanie hormonów tarczycy, aby sprawdzić, czy ta choroba nie dotknęła również Ciebie. Coraz więcej młodych kobiet boryka się bowiem z tym problemem.

Ja moje pierwsze dziecko straciłam, bo miałam podwyższony poziom TSH na początku ciąży. Nie wiem, jaki poziom był przed. Po stracie dziecka, hormony się uregulowały, usg tarczycy wyszło dobrze. Lekarz powiedział mi, że to mogła być jedna z przyczyn utraty ciąży.

Powinnaś także wykonać test na obecność wirusa: 

• cytomegalii,
• różyczki,
• toksoplazmozy.

Zarażenie się którymś z wyżej wymienionych wirusów prowadzi do poważnych komplikacji w czasie ciąży. W skrajnych przypadkach skutkuje zaburzeniami rozwoju psychicznego i fizycznego dziecka. Dowiedz się, czy przebyłaś wcześniej te choroby i masz odpowiednie przeciwciała w organizmie.

Ewentualne stany zapalne lub nadżerkę można wykryć za pomocą cytologii. Choroba ta nieleczona może stać się złośliwa. Na szczęście istnieją leki zwalczające ten problem.

Badanie czystości pochwy przeprowadzi ginekolog. Sprawdzi, czy wydzielina z pochwy nie zawiera bakterii lub grzybów, których nie powinno być podczas ciąży. Infekcje grzybicze i bakteryjne leczy się około 2 tygodni zarówno u kobiety, jak i partnera. Mięśniaki lub wady w budowie macicy mogą utrudniać zajście w ciążę oraz być niebezpieczne w trakcie jej trwania. Sprawdź, czy wszystko jest w porządku poprzez transwaginalne badanie USG u ginekologa.

Badania hormonalne przy planowaniu ciąży

Hormony odgrywają kluczową rolę w procesie owulacji i utrzymania ciąży. Zaburzenia pracy tarczycy czy nieregularny poziom progesteronu mogą utrudniać zajście w ciążę lub zwiększać ryzyko poronień.

Badania hormonalne pozwalają wykryć nieprawidłowości na wczesnym etapie. W wielu przypadkach wystarczy odpowiednie leczenie lub suplementacja, aby znacząco poprawić szanse na prawidłowy przebieg ciąży.

Co jeszcze warto wiedzieć o planowaniu ciąży?

Planowanie ciąży to nie tylko badania, ale także styl życia. Sen, dieta, aktywność fizyczna i redukcja stresu mają ogromne znaczenie. Nawet drobne zmiany w codziennych nawykach mogą pozytywnie wpłynąć na płodność i samopoczucie. Nie wszystko da się przewidzieć. Badania mają wspierać, a nie generować lęk. Spokojne podejście i zaufanie do swojego ciała są równie ważne jak wyniki testów.

Podsumowanie: Planowanie ciąży – jakie badania warto wykonać?

Planowanie ciąży i wykonanie odpowiednich badań to inwestycja w zdrowie przyszłej mamy i dziecka. Dają one wiedzę, spokój i poczucie bezpieczeństwa. Nie chodzi o perfekcyjne przygotowanie, ale o świadome i uważne podejście do tego wyjątkowego etapu życia.

FAQ – Planowanie ciąży

Źródło grafiki: https://pixabay.com

Przeczytaj też:

Badanie krzywej cukrowej w ciąży – Wyniki testu tolerancji glukozy

Pierwsze objawy ciąży- po czym poznasz, że spodziewasz się dziecka?

Badanie prenatalne – co to jest i dlaczego warto je wykonać?

Na czym polegają badania prenatalne w ciąży?

Kalendarz ciąży: tydzień po tygodniu

Ból głowy w ciąży – Sprawdzone sposoby na ból głowy

Pierwszy trymestr ciąży – co warto wiedzieć?

Pierwsze objawy ciąży- po czym poznasz, że spodziewasz się dziecka?