TL;DR – Leśne kąpiele i spacery dla dzieci i młodzieży
Najważniejsze: Leśne kąpiele (Shinrin-yoku) to nie zwykły spacer, ale uważne zanurzenie zmysłów w naturze, które redukuje stres u młodzieży.
Konkret: Badania potwierdzają, że fitoncydy z drzew podnoszą odporność, a kontakt z zielenią obniża kortyzol nawet o kilkanaście procent.
Dla kogo: Dla nastolatków (12+) przebodźcowanych technologią, zestresowanych szkołą i potrzebujących wyciszenia.
Efekt: Lepsza koncentracja, obniżenie lęku i silniejsza odporność psychiczna. Aktualizacja: 15.01.2026
Ciągle się gdzieś spieszysz? Twoje dziecko ma natłok zajęć? Chcesz je oderwać od ekranu i zapobiec kryzysowi psychicznemu, który jest coraz częstszy wśród młodzieży? Spokój jest dzisiaj luksusem. Wiele osób tylko o nim marzy. Anna Saługa, twórczyni Kumkowiska, przekonuje, że spokój jest na wyciągnięcie ręki. Znajdziesz go, gdy pójdziesz do lasu. Ania rozwija projekt leśnych kąpieli z sercem. Tak powstało Kumkowisko 12+, które przywraca odporność psychiczną.
Co to są leśne kąpiele?
Leśne kąpiele są metodyką, która formalnie wywodzi się z Japonii. Powstała w 1982 roku. Jej fundamentem jest świadome zanurzenie się w atmosferze lasu i zaangażowanie wszystkich zmysłów: wzroku, słuchu, smaku, węchu oraz dotyku. Celem tej terapii jest działanie o charakterze profilaktycznym i rehabilitacyjnym, opierające się na spokojnym i uważnym doświadczaniu natury. Działania wpływają na psychikę, emocje oraz zdrowie. Wspierają układ immunologiczny.
Leśne kąpiele są praktyką uważności (mindfulness). Kontakt z naturą obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu), poprawia nastrój i naturalnie wspiera odporność psychiczną. Nastolatkowie przeżywają wiele skrajnych emocji. Są pod ciągłą presją. Bardzo często rzeczywistość ich przerasta. Dla nich leśne kąpiele są bezpieczną przystanią, w której mogą wyregulować swoje emocje. Spacer w lesie pozwala się oderwać o miejskiego zgiełku. To dobry sposób, żeby spędzić czas poza miastem i skupić się wyłącznie na sobie.
Jak działają kąpiele leśne na nasz organizm?
Czas spędzony w lesie spowalnia akcję serca i oddech. W naturalny sposób przenosi organizm w stan parasympatyczny, czyli odpowiedzialny za odpoczynek i regenerację. Las redukuje psychofizyczny stres. Pomaga młodym ludziom wyciszyć natłok myśli. Terapia wykorzystuje wrodzoną potrzebę człowieka do bliskości z naturą. Przywraca młodym ludziom poczucie bezpieczeństwa oraz przynależności.
Pobyt w lesie sprzyja wypoczynkowi. Pozytywnie wpływ na zdolność koncentracji. Dzięki temu uczeń potrafi się skupić na tym, co dzieje się lekcji. Dodatkowo drzewa uwalniają fitoncydy, które, jak dowiedziono, naturalnie wzmacniają naszą odporność.
Kumkowisko 12+ – Bezpieczna przestrzeń w lesie dla twojego dziecka
Projekt Kumkowisko 12+ jest skierowany do młodzieży, która potrzebuje skutecznych narzędzi do radzenia sobie z lękiem, stresem szkolnym i poczuciem samotności. Podczas uważnych spacerów uczymy młodych ludzi:
- uważności z naturą,
- wewnętrznego dialogu,
- budowania bliskości.
Uczestnicy wykonują proste ćwiczenia, które pomagają się skupić na fakturze kory, zapachu igieł lub dźwięku wiatru. W ten sposób młodzież przestaje słuchać wewnętrznego krytyka. Ania uczy, jak rozmawiać ze sobą z życzliwie, budować poczucie sprawczości i akceptacji. Pokazuje jak odnaleźć harmonię z naturą i ze sobą. To pierwszy krok do budowania zdrowych relacji.
Kumkowisko wzmocni Twoje dziecko
W trakcie kąpieli leśnych wykorzystujemy techniki, które angażują zmysły i ruch. Aktywność ruchowa, na przykład bieganie lub skoki, jest naturalnym sposobem na uwalnianie skumulowanych napięć i wyciszanie emocji. Uczymy technik uważności oraz praktyk oddechowych. Świadomie angażujemy zmysły: dotyk (przytulanie drzew, poznawanie faktury gleby), węch (doświadczanie olejków eterycznych) oraz słuch (słuchanie dźwięków lasu, czyli tzw. audioterapia). Łączymy pobyt w lesir z elementami twórczymi: malowanie przyrodą, foto-poezja (skupienie uwagi) czy leśne kąpiele zajęciowe o charakterze artystycznym.
Wybierz się na kąpiel leśną z dzieckiem
Zastanawiasz się, jak spędzić czas z dzieckiem? Wcale nie musisz kolejny raz iść na zakupy, do kina albo do parku rozrywki. Wybierz się z dzieckiem do lasu. Kontakt z naturą zrobi dobrze całej rodzinie.
Pozwólcie sobie na ciszę. Wcale nie musicie dużo rozmawiać. Zachwyćcie się naturą i sobą. Skupcie się na tym, co jest tu i teraz. Połóżcie dłoń na drzewie i poczujcie jego stabilność. Oddychajcie głęboko. W ten sposób odzyskacie spokój.
Kąpiel leśna jest dobrą formą spędzania wolnego czasu. Nie obciąża domowego budżetu. Wspiera budowanie odporności psychicznej. To tutaj zaczyna się zmiana w człowieku.
Jak Kumkowisko 12+ wpływa na ciało i umysł nastolatka?
Poniższa tabela porządkuje naukowe i praktyczne aspekty kąpieli leśnych, pokazując, dlaczego ta metoda jest tak skuteczna w pracy z młodzieżą.
| Sfera wpływu | Co się dzieje w lesie? | Efekt dla nastolatka |
| Układ nerwowy | Aktywacja układu przywspółczulnego (odpowiedzialnego za relaks). | Spowolnienie tętna, wyciszenie gonitwy myśli i lęku. |
| Zmysły | Angażowanie wzroku (fraktale), słuchu i dotyku (faktury kory). | „Odłączenie” od ekranów i powrót do rzeczywistości „tu i teraz”. |
| Odporność | Wdychanie fitoncydów (olejków eterycznych drzew). | Wzmocnienie układu immunologicznego (rzadsze infekcje). |
| Emocje | Praca z wewnętrznym krytykiem i życzliwy dialog ze sobą. | Budowanie poczucia własnej wartości i akceptacji. |
| Kreatywność | Foto-poezja, malowanie naturą, arteterapia leśna. | Rozładowanie napięć poprzez twórczą ekspresję. |
| Koncentracja | Odpoczynek od „uwagi wymuszonej” (szkoła, telefon). | Większa łatwość w nauce i skupienie na lekcjach. |
Spotkajmy się na leśnym szlaku na Śląsku
Zastanawiasz się, czy kąpiele leśne są odpowiednie dla twojego dziecka? Nie trać czasu na zastanawianie się, spróbuj. Nie martw się, czy twoja pociecha sobie poradzi. Kontakt z naturą oraz rówieśnikami jej nie zaszkodzi. Być może znajdzie nowych przyjaciół? Jedno jest pewne: twoje dziecko zyska spokój. Stanie się bardziej odporne psychicznie i będzie sobie lepiej radzić w trudnych sytuacjach.
Co jeszcze możesz zrobić? – Domowy trening uważności
Zanim wybierzecie się na wspólne Kumkowisko, możesz wprowadzić do codzienności dziecka drobne elementy, które przygotują je na kontakt z naturą.
- Wprowadź cyfrowy detoks przed snem
Zamień telefon na 15 minut czytania lub słuchania dźwięków lasu. To naturalnie wycisza mózg po całym dniu bodźców.
- Stwórz zielony kącik w pokoju
Pozwól dziecku wybrać roślinę doniczkową i zaopiekować się nią. Obserwacja wzrostu uczy cierpliwości i uważności.
- Praktykuj zmysłową minutę
Podczas powrotu ze szkoły zachęć dziecko, by wymieniło 3 dźwięki, które słyszy w tej chwili (np. szum wiatru, śpiew ptaka, kroki).
- Spaceruj bez celu
Raz w tygodniu wyjdźcie na zewnątrz bez konkretnego planu i pośpiechu. Pozwól dziecku decydować, w którą stronę skręcacie – to buduje poczucie sprawczości.
- Wykorzystaj olejki eteryczne
Jeśli nie możecie iść do lasu, użyj w domu olejku z sosny lub jodły. Zapach ten podświadomie przywołuje spokój natury.
FAQ — Kąpiele leśne
Leśne kąpiele (shinrin-yoku) to japońska metoda świadomego kontaktu z naturą, oparta na uważności i zanurzeniu we wszystkie zmysły. To spokojne, uważne przeżywanie przestrzeni – zapachu drzew, dźwięku wiatru, faktury kory. Ta forma „terapii lasem” działa profilaktycznie i wspiera zdrowie psychiczne.
Tak. Młodzi ludzie żyją dziś w ogromnym napięciu: szkoła, oczekiwania, media społecznościowe. Leśne kąpiele obniżają poziom stresu, wyciszają, uspokajają umysł i regulują emocje. To bezpieczna przestrzeń, w której mogą poczuć się sobą i odetchnąć bez presji.
Przebywanie w lesie spowalnia tętno, reguluje oddech i uspokaja układ nerwowy. Drzewa wydzielają fitoncydy – naturalne substancje, które wzmacniają odporność. Las wspiera koncentrację, poprawia nastrój i przywraca równowagę psychiczną.
Dla młodych osób w wieku około 12–16 lat, które:
– doświadczają stresu szkolnego,
– mają trudność z koncentracją,
– żyją w ciągłym napięciu lub przebodźcowaniu,
– szukają spokoju i równowagi,
– chcą wzmocnić odporność psychiczną.
Przeczytaj też:
Jak wzmocnić odporność dziecka? -Kluczowa rola kwasów tłuszczowych omega-3
Naturalne metody leczenia dzieci – jak wspierać zdrowie pociechy?
Objawy odwodnienia u dziecka – jak je rozpoznać i co robić?
Babcine sposoby na katar u dziecka
Syndrom oszusta w miejscu pracy? – Coaching Śląskie Dziołchy z Mocą
Wsparcie dla rodziców dzieci niepełnosprawnych i kobiet po wielkich zmianach
Anna Saługa
Jako coach pracuję z kobietami. W swojej pracy kieruję się podejściem holistycznym. Inspiruję się zen coachingiem, praktyką mindfulness, muzyką i fotografią oraz filozofią kaizen. Bardzo się angażuję. Dbam o dobrostan klientów i towarzyszę w drodze do równowagi oraz zdrowia.
We wrześniu 2019 roku ukończyłam Szkołę coachingu Coaching Ways w Katowicach, a w sierpniu 2021 roku kurs certyfikujący w zakresie projektowania i prowadzenia działań rozwoju osobistego i grupowego z wykorzystaniem AHA – fotografie, które inspirują.
Odwiedź moją stronę internetową i poznaj mnie bliżej: https://aniacoaching.pl/
