Praca zawodowa i opieka nad dzieckiem to dwa pełnoetatowe zadania. Niektórzy myślą, że rodzice odpoczywają na urlopie rodzicielskim. Rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Macierzyństwo i ojcostwo wymagają stałego zaangażowania i planowania. Coraz więcej mam chce się realizować zarówno jako rodzic, jak i pracownik. Jak zorganizować codzienność, aby znaleźć równowagę? Nie jest to proste, ale możliwe.
Macierzyństwo w Polsce — opieka nad dzieckiem i praca nie są proste
W Polsce system wsparcia dla rodziców jest rozbudowany, ale choć w praktyce nierówny. Wiele Polaków deklaruje, że oboje rodzice powinni brać równy udział w wychowaniu dzieci. W rzeczywistości to mamy najczęściej korzystają z urlopu rodzicielskiego. Do dyspozycji jest 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, z czego tylko 6 można przekazać ojcu. Wiedza o przysługujących uprawnieniach pozwala lepiej zaplanować czas i połączyć pracę z opieką nad dzieckiem.
Urlop rodzicielski i wychowawczy
Urlop macierzyński trwa minimum 20 tygodni. W wariancie wydłużonym 32 tygodnie. Ojciec może wziąć urlop ojcowski (2 tygodnie) lub przejąć część urlopu rodzicielskiego. Wykorzystanie tych uprawnień warto planować wspólnie, aby oboje rodziców mogło spędzić czas z dzieckiem i wrócić do pracy bez wyrzutów sumienia.
Opieka na dziecko i zwolnienia
Kodeks pracy przewiduje 2 dni lub 16 godzin zwolnienia z pracy na dziecko do 14 roku życia. Możesz je wykorzystać, gdy maluch zachoruje lub wymaga opieki. Od wielu lat to mój mąż brał 2 dni opieki na dziecko. W wielu firmach istnieją dodatkowe świadczenia, np. dofinansowanie żłobka czy niani. Sprawdź, czy w Twojej też tak jest.
Elastyczne formy zatrudnienia
Elastyczna forma zatrudnienia to dobra opcja. Ja ją polecam. Aby wszystko pogodzić, zdecydowałam się na 1/4 etatu. Mój mąż uzyskał elastyczne godziny. Dzięki temu to on zawozi dzieci do przedszkola, a ja je odbieram, gdy skończę pracę i załatwię wszystkie sprawy przy najmłodszym synu. Porozmawiaj z przełożonym o możliwości pracy w domu, mniejszym wymiarze etatu lub ruchomym czasu pracy. Tego typu rozwiązania pomagają godzić obowiązki zawodowe z rodzicielskimi.
Zaplanuj dzień i podziel obowiązki domowe oraz opiekę nad dziećmi
Skuteczne łączenie pracy z opieką nad dzieckiem opiera się na zarządzaniu czasem i współpracy z bliskimi. Zaplanuj stałe godziny pracy, drzemki dziecka, posiłki, czas na zabawę i naukę. Jasny plan sprawia, że wszyscy domownicy wiedzą, kiedy mama lub tata są w pracy, a kiedy można liczyć na ich pełną uwagę.
Nie musisz robić wszystkiego samodzielnie. Zaangażuj partnera, poproś o pomoc dziadków lub skorzystaj z usług niani/żłobka. Wybierz opcję, która najbardziej Ci odpowiada. Porozmawiaj z ojcem z dziecka i wybierzcie to, czego chcecie, a nie to, czego chcą inni. Rzeczywistość pokazuje, że mimo przekonania o konieczności równego podziału obowiązków, w praktyce ojcowie rzadko korzystają z urlopu rodzicielskiego.
Kiedy dziecko śpi lub bawi się samodzielnie, zajmij się zadaniami, które wymagają skupienia. Podczas karmienia lub spaceru możesz odpowiadać na maile albo planować kolejny dzień. Przygotowując obiad, możesz jednocześnie uczyć starsze dziecko liczenia albo języka. Wspólna praca i zabawa budują więź. Dziecko uczy się nowych rzeczy.
Skorzystaj z sieci wsparcia — Aby wychować dziecko, potrzebna jest wioska
Trudno jest łączyć pracę z rodzicielstwem w pełni samodzielnie. Skorzystaj z dostępnych form pomocy:
-
żłobek lub przedszkole — instytucjonalna opieka daje przestrzeń na pracę i rozwój dziecka; niektóre gminy oferują dofinansowanie miejsc w żłobkach, dodatkowo program „800 +” pomaga pokryć część kosztów,
-
opiekunka/niania — indywidualna opieka sprawdzi się, gdy pracujesz w niestandardowych godzinach; zatrudniając nianię legalnie, możesz skorzystać z bonu na nianię – ZUS opłaci część składek;
-
rodzina i przyjaciele — dziadkowie, rodzeństwo lub zaprzyjaźnieni rodzice chętnie pomagają w opiece, zwłaszcza w nagłych sytuacjach; niektórzy chwalą sobie wymianę opieki z innymi rodzicami z okolicy.
Jeśli łączysz pracę z opieką nad dzieckiem, dbaj o siebie i relacje
Praca i opieka nad dzieckiem to obciążenie fizyczne i psychiczne. Pamiętaj o swoich potrzebach. Wyznaczaj granice. Gdy pracujesz w domu, zlewają się role rodzica i pracownika. Ustal jasne godziny pracy oraz odpoczynku. W ten sposób unikniesz frustracji.
Znajdź czas na regenerację. Wiem, że to jest trudne do wykonania. Przekonuję się o tym na co dzień, ale wiem, że kawa wypita w spokoju jest bezcenna. Potrzebuję tego jak powietrza i nie pozwalam sobie tego odebrać. Chwila wytchnienia jest każdemu potrzebna. Nie miej wyrzutów sumienia, że pamiętasz też o sobie.
Jak połączyć pracę z opieką nad dzieckiem? Rozmawiaj z partnerem o Twoich potrzebach i obciążeniach. Kiedy każdy z Was przedstawi swój punkt widzenia, łatwiej jest znaleźć kompromis. Wspólne ustalanie grafików oraz podział obowiązków zmniejsza ryzyko konfliktów.
Wykorzystaj technologię i dobre praktyki, by łączyć pracę z opieką nad dzieckiem
Wykorzystaj aplikacje do planowania zadań i współdzielone kalendarze. Z mężem prowadzimy kalendarz rodzinny. Każdy zapisuje w nim ważne daty. Dzięki temu oboje pamiętamy o wizytach u lekarza, urodzinach, imprezach czy zebraniach.
Dobrym rozwiązaniem są też hybrydowe miejsca pracy. W niektórych miejscach sprawnie funkcjonuje coworking z opieką nad dziećmi, w których rodzic może pracować, a maluch korzysta z zajęć edukacyjnych. W Polsce to wciąż niszowa usługa. Można ją spotkać w niektórych dużych miastach.
Podsumowanie: Jak połączyć pracę z opieką nad dzieckiem?
Łączenie pracy zawodowej z opieką nad dzieckiem to wyzwanie. Można mu sprostać pod pewnymi warunkami. Elastyczne godziny pracy, praca zdalna, część etatu i dofinansowanie opieki ułatwiają organizację dnia. Bardzo ważne jest partnerstwo.
Większość Polaków oczekuje równego podziału, ale w praktyce to matki wciąż biorą na siebie większość opieki. Równomierne korzystanie z urlopów rodzicielskich i zaangażowanie ojców odciąży kobiety. W mojej ocenie poprawi samopoczucie mam i zredukuje poziom stresu u mam. Dzięki temu powinna spaść liczba depresji, w tym poporodowych, i stanów depresyjnych.
Ciągła presja i brak czasu na odpoczynek prowadzą do wypalenia. Szukanie pomocy, wizyta u psychologa lub korzystanie z grup wsparcia nie jest oznaką słabości, ale odpowiedzialności. To jedyny skuteczny sposób, by naprawdę zadbać o siebie, a tym samym o dzieci, które nas potrzebują. Im więcej rozwiązań wspierających rodziców, tym łatwiej będzie im łączyć pracę z wychowywaniem dzieci.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – Jak połączyć pracę z opieką nad dzieckiem?
Czy można łączyć pracę z opieką nad małym dzieckiem?
Tak, wymaga to planowania i wsparcia. Elastyczne godziny, praca zdalna lub na część etatu oraz podział obowiązków między rodziców ułatwiają pogodzenie ról mamy lub taty i pracownika.
Jakie prawa przysługują pracującym rodzicom?
Mamy 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (część można przekazać ojcu) oraz urlop rodzicielski. Ojciec może wziąć 2 tygodnie urlopu ojcowskiego. Pracownikowi przysługują też 2 dni opieki na dziecko do 14 lat.
Czy ojcowie mogą wziąć urlop rodzicielski?
Tak. Badania pokazują jednak, że w Polsce w praktyce z urlopu rodzicielskiego korzysta mniej niż 1 % ojców. Coraz częściej rozmawia się o obowiązkowych urlopach dla ojców, by wyrównać podział opieki.
Jaką rolę odgrywa praca zdalna w łączeniu pracy z opieką nad dzieckiem?
Praca zdalna i hybrydowa zapewniają większą elastyczność. Pozwalają rodzicom dostosować godziny pracy do rytmu dziecka. Najważniejsza jest tu umiejętność wyznaczania granic między życiem zawodowym a domowym.
Jak zadbać o własne samopoczucie, łącząc pracę z opieką nad dzieckiem?
Wyznaczaj granice, znajdź czas na regenerację i rozmawiaj z partnerem. Gdy czujesz się przeciążony/-a, poszukaj wsparcia u psychologa lub w grupach wsparcia dla rodziców.
Przeczytaj też:
Czy można być na macierzyńskim i pracować?
Czy na macierzyńskim można studiować?
